تبلیغات
ایران و زندگی - سومین روز ماه فروردین - جشن رپیتون - یكی از پنج گاه روز
 
ایران و زندگی

رپیتون در سنت زرتشتی هم نام یكی از پنج گاه روز و هم نام ایزدی است كه سرپرستی این بخش از زمان را برعهده دارد. در اسطورة آفرینش زرتشتی آمده‌ است: « تا پیش (از آن ) كه اهریمن آمد، همیشه نیم‌ روز بود كه رپیتون است. اورمزد با (یاری) امشاسپندان، به رپیتون (گاه) مینوی یزشن را فراز ساخت. به (هنگام ) یزشن كردن همة آفریدگان را بیافرید و با بوی و فروهر مردمان بسگالید و خرد همه‌ آگاه را به مردمان فراز برد و گفت:ا

ا...«كدام شما را سودمند‌تر در نظر آید؟ اگر شما را به صورت مادی بیافرینم و به تن با دروج بكوشید و دروج را نابود كنید، (آنگاه) شما را به فرجام درست و انوشه باز آرایم و باز شما را به گیتی آفرینم، جاودانه بی‌مرگ، بی‌پیری و بی‌دشمن باشید؛ یا شما را جاودانه پاسداری (از) اهریمن باید كرد؟ ایشان بِدان خرد همه‌ آگاه (آن) بدی را (كه) از اهریمن دروج بر فروهرهای مردمان در جهان رسد، دیدند و رهایی واپسین از دشمنی پتیاره و به تن پسین جاودانه، درست و انوشه باز بودن را (دیدند) و برای رفتن به جهان همداستان شدند.» (بهار1369  : 50)ا

 

بنابراین گاه رپیتون «زمانی» است كه اسطورة آفرینش زرتشتی پیرامون آن شكل می‌گیرد و فرشگرد نیز در همین گاه كامل می‌شود و جهان كامل، درست مانند شكل آغازین خود، دوباره احیا می‌شود. (راشدمحصل1385: 102ـ104)ا

 

به همین دلیل ساعاتی از روز كه بزرگترین تجلی نور یعنی خورشید، به اوج روشنی و گرمای خود می‌رسد، «گاه‌رپیتون» نامیده‌ شده‌ است.

 

 در میان فصول سال نیز، فصل تابستان از آنِ اوست. ایزد رپیتون در آغاز تابستان بزرگ (هفت‌ ماهه) به روی زمین می‌آید و در آغاز زمستان بزرگ (پنج‌ ماهه) به زیر زمین می‌رود تا در سرمای زمستان ریشۀ درختان و آب های زیرزمینی را گرم نگاه دارد. (بهار1369: 106)ا

 

زرتشتیان به یُمن بازگشت ایزد رپیتون در آغاز بهار، جشن رپیتون را برگزار می‌كنند. (بهار1369:106)ا

 

مراسم اصلی این جشن در روز اردیبهشت و فروردین ماه (یعنی سومین روز ماه فروردین) برگزار می‌شود. زیرا مهم ترین همكار ایزد رپیتون، «اردیبهشت امشاسپند» است. در نوشته‌های فارسی میانة زرتشتی آمده‌ است كه بر هریك از بخش‌های پنج‌گانة روز ایزدی نظارت دارد و هر یك از این ایزدان همكارانی مینوی نیز دارند: « او روز را نیز به‌طور متوسط هر یك به پنج هنگام بخش كرد، بر هر هنگامی مینویی گمارد چنان‌كه بامدادگاه را هاون مینو، نیمروز گاه را رپیهوین مینو، . . . او اینان را نیز به همكاری (امشاسپندان و ایزدان ) بخش كرد؛ او هاون را به مهر، رپیتون را به اردیبهشت . . . برای همكاری گماشت.» (بهار 1369: 50)ا

 

همكاری ایزد رپیتون با اردیبهشت به اندازه‌ای است كه گویا زرتشتیان كرمان این جشن را به جای روز اورمزد و ماه فروردین در روز اردیبهشت و ماه اردیبهشت برگزار می‌كردند. در فرهنگ بهدینان به این موضوع اشاره شده‌ است: «از روز اورمزد و اردیبهشت ماه تا اردیبهشت و اردیبهشت ماه را روز رپیتون گویند. ظهر روز اردیبهشت و اردیبهشت ماه كه وقت نماز رپیتون است، موبدان و بهدینان در آدریان جمع شوند و با خواندن اوستای درون و یشت و آفرینگان رپتون، جشن را برگزار می‌كنند.» (سروشیان2536: 54)ا

 

ویژگی مهم این جشن این بوده است كه مانند گاهنبارها، همة مردم شركت در این جشن را كاری واجب به شمار می‌آوردند. درآفرینگان‌ خوانی جشن رپیتون كه معمولاً در یك تالار عمومی در "درِ مهر" برگزار می‌شد، همۀ موبدان و مردم حضور داشتند. در این مراسم دو موبد به عنوان زوت و راسپی آیین آفرینگان را به جای آورده و بقیه دور تا دور سالن قرار می‌گیرند. در این مراسم 3  آفرینگان به خشنومن ایزدان اردیبهشت، دهمان و سروش خوانده‌ می‌شود و در پایان با خواندن «آفرین‌ رپیتون»، آیین همازور انجام می‌گیرد.

 

در ایران، رپیتون را با مراسم ویژهة دیگری نیز می‌شناسند كه همة بهدینان در روزهای آغازین سال جدید آن‌را برگزار می‌كردند. زرتشتیان در این روزها از ساعت 12 تا 3 پس از نیم‌روز یعنی در گاه رپیتون، در پرهیز كامل تنها به خواندن اوستا و نیایش می‌پرداختند. آنان در این سه ساعت حواس خود را به طور كامل بر روی اوستا متمركز می‌كردند و به احترام كلام سپندینة اوستا، هیچ حركت اضافه‌ای انجام نمی‌دادند و هیچ سخنی نمی‌گفتند.(مزداپور1383: 156)ا

 

این رسوم زیبا اكنون بیش از 50 سال است كه انجام نمی‌شود و تنها سایه‌ای از آن در یاد پیران زرتشتی باقی مانده‌ است. ارزش نهادن به لحظه لحظة زمان و ستایش اهورامزدا به خاطر آفرینش حركت و پویایی در بستر زمان همیشه مورد توجه بهدینان بوده‌ است و جشن رپیتون به عنوان جشنی كه برای ایزد زمان آرمانی برگزار می‌شود، جایگاه ویژه‌ای در آیین‌های زرتشتی پیدا كرده‌ است





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 3 خرداد 1397 07:15 ب.ظ
My brother suggested I may like this website.
He used to be entirely right. This put up truly made my day.

You cann't consider simply how a lot time I had
spent for this information! Thanks!
چهارشنبه 8 فروردین 1397 01:29 ب.ظ
Useful info. Lucky me I discovered your site by chance,
and I am surprised why this accident did not took place earlier!
I bookmarked it.
پنجشنبه 4 آبان 1396 02:57 ب.ظ
Can I simply just say what a relief to uncover someone that actually understands what they are talking about online.
You actually realize how to bring an issue to light
and make it important. More people should check this
out and understand this side of the story. I can't believe you're not
more popular because you definitely possess the gift.
شنبه 18 شهریور 1396 04:03 ق.ظ
Hello superb blog! Does running a blog like this
take a massive amount work? I have absolutely no knowledge of
coding but I was hoping to start my own blog in the near future.
Anyway, should you have any ideas or tips for new blog owners please share.
I understand this is off subject nevertheless I just needed to ask.
Thanks!
دوشنبه 16 مرداد 1396 11:13 ب.ظ
Ahaa, its nice discussion about this article at this place
at this website, I have read all that, so now me
also commenting at this place.
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:41 ق.ظ
Its not my first time to visit this site,
i am visiting this web page dailly and get fastidious
information from here all the time.
یکشنبه 25 تیر 1396 11:28 ب.ظ
Great blog! Do you have any suggestions for aspiring writers?
I'm planning to start my own website soon but I'm a little lost on everything.
Would you recommend starting with a free platform like Wordpress or go for a paid option?
There are so many choices out there that I'm completely overwhelmed ..
Any recommendations? Appreciate it!
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 04:42 ق.ظ
Link exchange is nothing else except it is just placing the other person's weblog link on your
page at proper place and other person will also do similar in favor of you.
دوشنبه 21 فروردین 1396 07:08 ب.ظ
Very good article. I am facing many of these issues as
well..
سه شنبه 15 فروردین 1396 10:05 ق.ظ
Its like you read my mind! You seem to know so much about this, like you wrote
the book in it or something. I think that you could do with a few pics to drive the message home
a little bit, but other than that, this is excellent blog.
A great read. I will certainly be back.
دوشنبه 14 فروردین 1396 08:56 ب.ظ
We're a group of volunteers and starting a new scheme in our community.
Your web site offered us with valuable information to work on.
You've done an impressive job and our entire community will be thankful to you.
دوشنبه 14 فروردین 1396 10:39 ق.ظ
When I initially commented I clicked the "Notify me when new comments are added" checkbox and now each time a comment is added I get
four emails with the same comment. Is there any way you can remove people from
that service? Many thanks!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :